KONSEP KESEJAGATAN DALAM PENTERJEMAHAN KATA BUDAYA: UNIVERSALISM CONCEPT IN CULTURAL WORDS TRANSLATION - Wan Mahmood, Wan Halizawati; Abdul Wahid, Puteri Roslina; Nathaniel Ross, Lawrence (Jurnal Pengajian Melayu (JOMAS), 2019)
Penterjemahan secara umumnya dikaitkan dengan proses memindahkan satu bahasa kepada bahasa yang lain. Walau bagaimanapun, pendefinisian konsep terjemahan sebegini perlu dilihat dari perspektif yang lebih luas lagi. Hal ini demikian kerana terjemahan bukan sahaja menterjemah bahasa tetapi juga menterjemah keseluruhan alam, iaitu budaya, norma, pemikiran, ideologi, persepsi, cara hidup, dan banyak lagi. Kajian ini menganalisis konsep kesejagatan dari sudut domestikasi dan kesamaan fungsian dalam penterjemahan kata budaya dengan mengambil sampel kategori kata budaya bahasa Inggeris ke dalam bahasa Melayu daripada sumber dalam talian Pusat Rujukan Persuratan Melayu, Dewan Bahasa dan Pustaka, Malaysia. Kategori kata budaya disesuaikan daripada pengkelasan yang dikategorikan oleh Newmark (1988), manakala konsep domestikasi dalam penterjemahan mengguna pakai gagasan teori strategi domestikasi oleh Venuti (1995), dan akhir sekali kesamaan fungsian dalam penterjemahan didasarkan daripada Nida (1964), iaitu kesamaan dinamik atau fungsian - makna asal yang diterjemahkan mampu membawa makna sasaran yang memiliki impak, kesan dan semangat yang sama terhadap pembaca sasaran. Bagi tujuan kajian ini, batasan kata budaya terdiri daripada empat kategori sahaja iaitu adat kepercayaan, bahasa, material, dan sosial yang disesuaikan daripada pengkelasan Newmark. Dapatan kajian menunjukkan bahawa konsep kesejagatan wujud untuk memberikan nafas tempatan (domestikasi) dalam penterjemahan kata budaya bahasa Inggeris ke dalam kata budaya bahasa Melayu, sama ada dari segi ketersediaan penterjemahan satu lawan satu yang bersifat kesamaan dinamik atau fungsian sejadi yang terdekat, atau kesamaan perkataan daripada kelas kata yang sama. Perkara ini sudah tentu merapatkan lagi kelompangan makna penterjemahan budaya yang sering dihadapi oleh penterjemah. Akhir sekali, kajian ini diharap dapat dikembangkan lagi untuk melihat kesejagatan yang berlaku dalam penterjemahan kata budaya daripada kategori-kategori yang lain. Kata kunci: Budaya, kesejagatan, domestikasi, kesamaan fungsian, penterjemahan.