BUAH BUTON DI LUAK TANAH MENGANDUNG, NEGERI SEMBILAN: HUBUNG KAIT KONTEKS AGAMA DENGAN MASYARAKAT ADAT PERPATIH: BUAH BUTON AT LUAK TANAH MENGANDUNG, NEGERI SEMBILAN: THE INTERRELATION OF RELIGIOUS CONTEXT WITH THE ADAT PERPATIH COMMUNITY - Fakhrur Razi Maamor; Sabzali Musa Kahn; Basitah Taif (JURNAL MELAYU SEDUNIA, 2022)
Ukiran kayu merupakan identiti kesenian yang menjadikan agama Islam sebagai rujukan utama dalam pembikinan karya tersebut seperti penggunaan flora sebagai bahan rujukan. Tujuan artikel ini adalah untuk menghuraikan reka bentuk buah buton yang berkonsepkan ukiran tiga-dimensi di Luak Tanah Mengandung, Negeri Sembilan yang berpandukan pada konteks keagamaan sebagai rujukan dalam kalangan masyarakat Adat Perpatih. Pengumpulan data melibatkan dua kaedah antaranya kerja lapangan bagi mengenalpasti rumah-rumah tradisional yang mempunyai buah buton di sekitar Luak Tanah Mengandung. Sementara itu, kaedah kedua pula ialah kaedah temu bual iaitu melibatkan waris, pemimpin adat, penyelidik atau pengukir dan masyarakat tempatan. Hasil kajian menunjukkan bahawa kedudukan buah buton tergantung di ruangan yang berbeza dan mempunyai ukiran berbentuk tiga-dimensi yang bervariasi seperti flora. Intihanya, reka bentuk buah buton dihasilkan berpandukan ajaran Islam selain selari dengan kepimpinan dalam masyarakat Adat Perpatih. Kekuatan pengaruh Adat Perpatih yang dibina berdasarkan Islam sebagai rujukan utama dalam perlaksanaannya telah memberi pengaruh terhadap banyak aspek kehidupan masyarakatnya termasuk juga seni tradisi mereka. Oleh itu, artikel menyarankan agar buah buton yang berkonsepkan ukiran tiga-dimensi ini dapat diaplikasikan pada ruang-ruang menjadi tumpuan masyarakat luar seperti masjid, bangunan-bangunan kerajaan dan boleh juga diaplikasikan pada pusat membeli-belah sebagai pengenalan identiti warisan bangsa. Kata kunci: Buah buton, adat perpatih, Luak Tanah Mengandung, Negeri Sembilan, agama Wood carving is an artistic identity that uses Islam as a primary source of inspiration while creating artwork such as flora as a subject matter. The aim of the article is to explain the design of buah buton with a three-dimensional carving concept in Luak Tanah Mengandung, Negeri Sembilan, which is guided by the religious context and serves as a reference among the Adat Perpatih community. Data collection includes two methods, one of which is field work to locate traditional houses with buah buton in the vicinity of Luak Tanah Mengandung. Meanwhile, the interviews included heirs, traditional leaders, researchers or carvers, and community representatives. According to the study’s findings, the position of buah buton hangs in different spaces and has various three-dimensional flora-like carvings. It may be stated that the design of buah buton is based on Islamic principles as well as the leadership of the Adat Perpatih community. The strong influence of Adat Perpatih, which is based on Islam as the fundamental reference in its execution, has influenced many aspects of the community’s lifestyle, including its traditional art. As a result, the article proposes that buah buton with a three-dimensional carving concept be used in locations that are associated with the outside community, such as mosques, government buildings, and could also be applied at shopping malls, as an identifier of the nation’s historical identity. Keywords: Buah buton, adat perpatih, Luak Tanah Mengandung, Negeri Sembilan, religion